ABD Başkanı Donald Trump, Umman’ın Hürmüz Boğazı’ndaki İran ablukasına müdahale etmesi halinde ülkeyi bombalamakla tehdit etti. Trump, “eğer Umman yollarına çıkarsa, ülkeyi yerle bir edeceklerini” belirtti.
Trump, ablukanın İran üzerinde baskı oluşturduğunu ancak çatışmanın sona ermesi için bir zaman çizelgesi vermediğini ve acele etmediğini belirtti. Trump, pazartesi günü Truth Social platformunda yaptığı bir paylaşımda, “bir numaralı hedefinin” İran’ın “hiçbir şekilde nükleer silaha sahip olamamasını” sağlamak olduğunu kaydetti.
ABD ile barış anlaşması umutları azalırken İran’da savaş hazırlıkları hız kazandı. Tahran yönetiminin, ABD’yi ekonomik savaştan vazgeçirmek ve bir anlaşmaya zorlamak için savaşı tırmandırmayı planladığı iddia edildi.
ABD ve İran arasında yeni bir anlaşmaya varılamamasının ardından Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği düşük seviyelerde kaldı.
UMMAN’A BOMBALAMA TEHDİDİ
Fox News’e konuşan Trump, Umman’ın ABD’nin İran’la barış anlaşmasına varma çabalarına “engel olması” halinde ülkeyi bombalamakla tehdit etti. Trump, Körfez ülkesinin Hürmüz Boğazı’ndaki İran gemilerine uygulanan ablukaya müdahale etmesi halinde ABD güçlerinin bu ülkeye saldırabileceğini söyledi.
Trump’ın, “Eğer Umman yolumuza çıkarsa, onları yerle bir ederiz” dediği bildirildi.
ABD Başkanı, ablukanın İran üzerinde baskı oluşturduğunu ancak çatışmanın sona ermesi için bir zaman çizelgesi vermediğini ve acele etmediğini belirtti.
UMMAN’IN ARABULUCULUK ROLÜ
İranlı müzakereciler, son haftalarda Umman ile boğazdan geçen gemi trafiğini yönetmek için geçici bir düzenleme konusunda görüşmeler yaptı. Görüşmelerden henüz somut bir sonuç çıkmadı. Savaşın başlangıcında, Ummanlı yetkililer Tahran’la gizli bir iletişim kanalı kurmak için hızla harekete geçmişti. Arap yetkililere göre Umman’ın çabaları, Körfez ülkelerinin uçuş koridorlarını yeniden açmasına yardımcı oldu.
Ancak Umman’ın Körfez’de tarafsız arabulucu rolü üstlenmesi ABD yetkililerini rahatsız etti. Washington yönetimi, Umman’ın yaklaşımını ABD çıkarlarına düşmanca görmeye başladı.
Wall Street Journal (WSJ), haziran ayında istihbarat değerlendirmelerinin Maskat’ın stratejik boğazda gemilere geçiş ücreti uygulama konusunda İran’a katılmayı planladığı sonucuna varmasının ardından Trump yönetiminin Umman’a yaptırım uygulama ve bombalama tehdidinde bulunduğunu bildirmişti. Umman bu tür planları defalarca yalanladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Umman Sultanı Heysem bin Tarık’ın nisan ayındaki görüşmesi
İRAN’IN SAVAŞI TIRMANDIRMA PLANI
Trump’ın haziran ayında İran’la bir mutabakat zaptı imzalamasının ardından, Tahran ve Washington kalıcı barış sağlamak için harekete geçmişti. Görüşmeler sırasında iki tarafın da mutabakat zaptının ötesine geçen talepleri, ateşkesin çökmesine neden oldu. Temmuzda yaşanan çatışmaların ardından İran ve ABD müzakerelere devam etmedi.
WSJ’nin İranlı ve Arap yetkililere dayandırdığı haberine göre, İran’ın sertlik yanlısı liderleri gizli bir plan geliştirdi. Haberde, savaşı sürdürmeyi savunan İranlı yetkililerin, anlaşmanın muhtemelen ABD ve İsrail’in küresel ekonomiyi rahatlatmak ve daha büyük bir saldırı için zaman kazanmak amacıyla yaptığı bir girişimden ibaret olduğunu değerlendirdiği bildirildi.
İran, son iki ayda daha büyük bir savaş olasılığına hazırlanıyor. Tahran, İran’ın maruz kaldığı türden saldırıların tekrarlanmamasını sağlamak için düşmanlarına “yeterince acı çektireceği” bir plan üzerinde çalıştı. İran ordusu, ülkenin füze altyapısını yeniden inşa etmeye başladı. İran’ın Orta Doğu’daki müttefikleri de plan doğrultusunda seferber edildi.
İran’ın savaşın yeniden başlaması durumunda ekonomik hedeflerin yanı sıra sivil altyapıyı ve ekonomik merkezleri de hedef almayı planladığı iddia edildi. Tahran, savaşın ABD ve müttefiklerine olan maliyetini artırmak için çatışmaları daha geniş bir coğrafyaya taşıyabilir. Yunanistan, İran’ın yeni bir savaşta Avrupa’yı hedef alacağı endişesiyle Patriot bataryasını Kerpe’den Girit Adası’na taşıdı. NATO, İran’ın yeni olası yeni çatışmalarda Akdeniz ve Kızıldeniz’de misilleme yapacağını öngörüyor.
İran, savaş boyunca Shahed insansız hava araçlarını (İHA) etkili biçimde kullandı. Shahed’lerin ABD üslerine verdiği ekonomik hasarın yaklaşık 10 milyar dolar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor.
HÜRMÜZ’DE ARALIKLI ÇATIŞMALAR
İran ordusu, ticari trafiği kontrol altında tutmak amacıyla, izinsiz olarak boğazdan geçen gemilere ateş açmaya devam ediyor. Çatışmanın başlarında ABD, bu tür saldırılara İran’ın boğaz boyunca bulunan hedeflerine saldırarak karşılık veriyordu. ABD, saldırıların bir sonuç vermemesi nedeniyle geri adım atmak zorunda kaldı. ABD’nin başlattığı çatışmalarla Hürmüz Boğazı’nda oluşan çözümsüzlük hali, Körfez ülkelerinde hayal kırıklığı yarattı.
Geçtiğimiz hafta, ABD güçleri İran limanlarına uygulanan Amerikan ablukasını aşmaya çalışan Panama bayraklı bir gemiye ateş açtı. Bu olay, Washington’ın rejimi ekonomik olarak sıkıştırma çabaları kapsamında, su yolundaki ablukanın uygulanmasını sıkılaştırması anlamına geliyor. İran, savaşın başlamasından bu yana Umman’daki çeşitli noktalara yönelik bir dizi saldırı düzenledi. Bu saldırılar arasında ABD tarafından kullanılan limanlara yönelik İHA saldırıları da yer alıyor.
Yaklaşık 6 aydır süren savaş, ABD’de kasım ayındaki ara seçimler öncesinde petrol ve doğal gaz fiyatlarını yükseltti. ABD ve İran arasındaki barış görüşmeleri çıkmaza girdi. Stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda petrol ve diğer emtiaların akışını aksatan aralıklı çatışmalar devam ediyor.
İran, çatışmaların yeniden başlaması durumunda daha şiddetli bir savaş sürdürerek ABD’ye karşı caydırıcılığını artırmayı hedefliyor. Bu durum, bölgedeki gerilimin daha da tırmanmasına neden olabilir.
The post Trump’tan bir ülkeye daha saldırı tehdidi: ‘Onları yerle bir ederiz’ first appeared on .
